Hot Cells: de onmisbare schakel tussen de PALLAS-reactor en de patiënt  

De bouw van de PALLAS-reactor in Petten is een belangrijke stap naar een toekomstbestendige infrastructuur voor de betrouwbare levering van medische isotopen. Deze radioactieve stoffen vormen de basis voor nucleaire geneesmiddelen die wereldwijd worden gebruikt voor de diagnose en behandeling van ziekten, waaronder kanker en hart- en vaatziekten. Dagelijks zijn meer dan 30.000 patiënten afhankelijk van medische isotopen die vanuit Petten worden geleverd.  
Het produceren van medische isotopen omvat veel meer dan alleen de bestraling van materialen in de reactorkern. Nadat materialen zijn bestraald, moeten ze veilig worden behandeld en voorbereid voor verdere verwerking. Hier spelen de Hot Cells een cruciale rol. 
Wat het ontwerp van PALLAS uniek maakt, is dat de reactor en de Hot Cells geïntegreerd zijn in één faciliteit. Door de verschillende processtappen zo nauw mogelijk op elkaar aan te laten sluiten, kunnen bestraalde materialen via een kortere, efficiëntere en veiligere route vanuit het reactorbassin door de Hot Cells naar verdere verwerking en verzending worden geleid. 

Veilig werken met radioactieve materialen 

In de PALLAS-reactor worden materialen bestraald met neutronen. Hierdoor ontstaan radioactieve isotopen die waardevol zijn voor de nucleaire geneeskunde. 
Na bestraling kunnen deze materialen vanwege hun hoge radioactiviteit niet rechtstreeks door medewerkers worden gehanteerd. Hot Cells zijn speciaal ontworpen, zwaar afgeschermde ruimtes waarin bestraalde materialen veilig kunnen worden geïnspecteerd, gemeten, verwerkt en verpakt. De apparatuur in de Hot Cells wordt op afstand bediend, waardoor medewerkers worden beschermd tegen straling. 
“De Hot Cells zijn daarmee veel meer dan alleen een veilige werkplek,” legt projectmanager Rob Emmelkamp uit. “Ze zijn een onmisbare schakel in het productieproces van medische isotopen. Zonder deze faciliteiten kunnen de bestraalde producten niet veilig worden verwerkt en klaargemaakt voor verdere toepassing.” 

Een uniek geïntegreerd ontwerp 

De geïntegreerde Hot Cells zijn een van de belangrijkste kenmerken van het ontwerp van de PALLAS-reactor. 
Emmelkamp: “Waar bij andere nucleaire installaties verschillende stappen van de verwerking over meerdere locaties of faciliteiten kunnen zijn verdeeld, worden bij PALLAS de verschillende processtappen zo veel mogelijk binnen één gebouw met elkaar verbonden. De route van het reactorbassin, via de Hot Cells, naar verdere verwerking en verzending wordt hierdoor aanzienlijk korter”. 
Dankzij deze geïntegreerde aanpak hoeven radioactieve materialen minder vaak tussen verschillende faciliteiten te worden overgebracht. Dit vermindert de logistieke complexiteit en draagt bij aan een veiliger en efficiënter productieproces. 
Bovendien is snelheid van groot belang: medische isotopen hebben vaak een korte levensduur en verliezen door radioactief verval een deel van hun werking. Door onnodige handelingen en transportbewegingen te beperken, kunnen de geproduceerde isotopen zo optimaal mogelijk worden ingezet voor medische toepassingen. 
De Hot Cells zijn bovendien ontworpen met het oog op toekomstige behoeften. Dankzij hun capaciteit en flexibiliteit kunnen zij grote productievolumes ondersteunen, terwijl de faciliteit tegelijkertijd kan inspelen op ontwikkelingen in de nucleaire geneeskunde en nieuwe toepassingen. 

Van ontwerp tot productie

Op  2 juni 2026  werd een belangrijke mijlpaal bereikt. NRG PALLAS en FCC ondertekenden de overeenkomst voor de levering en installatie van de Hot Cells voor de nieuwe reactor. Asturfeito, een gespecialiseerde partner, is verantwoordelijk voor de productie en levering van de Hot Cells. 
Met deze overeenkomst breekt een nieuwe fase aan: de productie van de Hot Cells, gevolgd door de installatie en uiteindelijk de inbedrijfstelling. Omdat de Hot Cells direct worden geïntegreerd in de civiele structuur van het reactorgebouw, is hun realisatie nauw verbonden met de verdere bouw van de PALLAS-reactor. 

De Hot Cells tonen aan dat de productie van medische isotopen veel verder gaat dan alleen het proces in de reactorkern. Door bestraling, veilige behandeling en verdere verwerking binnen één geïntegreerde faciliteit te combineren, biedt het PALLAS-ontwerp een efficiënte verbinding van reactor tot patiënt. “Met de productie van de Hot Cells zetten we opnieuw een belangrijke stap richting een betrouwbare toekomstige voorziening van deze onmisbare medische isotopen,” aldus Emmelkamp.